Solvabiliteit, Liquiditeit & Rentabiliteit

2. Alle ratio's teruggebracht tot vier gouden doelstellingen
3. Solvabiliteit: Hoe zwaar is de onderneming beladen met schuld?
4. Liquiditeit: Kan ik mijn rekeningen betalen?
5. Rentabiliteit: Hoeveel levert het geïnvesteerde geld in dit bedrijf per jaar op?
6. Conclusie

1. De drie overzichten van Financieel Management, de Balans, de Winst en Verliesrekening en het Kasstroomoverzicht

Solvabiliteit, Liquiditeit en RentabiliteitFinancieel Management heeft tot doel de situatie van de onderneming weer te geven door middel van cijfers. Daarvoor gebruiken we drie overzichten:

  • De Balans die een moment opname is van alle bezittingen van de onderneming aan de linker (activa) zijde en waarop de eigendomsverdeling wordt weergegeven op de rechter (passiva) zijde.
  • De Winst en Verliesrekening (ook wel Resultatenrekening) die laat zien wat de waarde is van de verrichte activiteit (omzet) en verbruiken (kosten) die hebben plaatsgevonden in de periode.
  • En als derde Het Kasstroomschema wat een periodeoverzicht is van alle geldstromen in en uit de onderneming.

Indien je moeite hebt onderstaand artikel te plaatsen lees dan gerust eerst de artikelen betreffende de financiële overzichten. Dit zal veel bijdragen aan je financiële inzicht. 

1.1 De samenhang van de drie overzichten

Vaak lees ik artikelen op internet en verbaas me dan over het gebrek aan financieel inzicht van de schrijvers. Meer specifiek het gebrek in begrip van de onderlinge samenhang tussen overzichten en maatstaven. Iedere maatstaf wordt plompverloren in de ruimte neergezet zonder achtergrond of link naar doelstelling. Daardoor lijken overzichten en ratio's willekeurig gekozen en onmogelijk te onthouden of allemaal toe te passen. Echter zijn ze allemaal gebaseerd op slechts een hand vol gouden doelstellingen. 

Alle grote ondernemingen in Nederland publiceren jaarlijks een jaarverslag. Dit is een officieel verslag van de financiële prestatie van de onderneming. Het jaarverslag start met een overzicht van wat ik heb en wie het toekomt en eindigt daar ook mee (De beginbalans en de eindbalans). Twee posten uit de balans worden in detail toegelicht. Het verschil in winst wordt verklaard aan de hand van de Winst en Verliesrekening en het verschil in kasmiddelen wordt verklaard door het Kasstroomschema.    

2. Alle ratio's terug gebracht tot vier gouden doelstellingen

Het vakgebied van Financieel Management kun je onderverdelen in verschillende aandachtsgebieden.
Financial Accounting richt zich op het maken van de drie financiële overzichten.
Binnen Management Accounting gebruiken we de gemaakte overzichten om beslissingen te nemen en controle te houden op de activiteiten van de onderneming.

  • De twee gouden doelstellingen van Management Accounting zijn: Maximaliseer Winst en Minimaliseer Kapitaal.

Of op een manier die wellicht makkelijker te begrijpen is: Zorg dat de mensen op je feestje een zo groot mogelijk stuk taart krijgen. Dit kun je doen door een grote taart te bakken of mensen van het feest te schoppen. In financiële termen: Maak zo veel mogelijk winst (taart) en doe dat met behulp van de inzet van zo min mogelijk kapitaal (mensen). 

Binnen Corporate Finance kijken we vooral vooruit naar de toekomst. Bij mogelijke investeringen beoordelen we deze specifiek. 

  • De twee gouden doelstellingen van Corporate Finance zijn: Investeer met Minimaal Risico en een zo kort mogelijke Tijd.

Oftewel ik wil mijn geld wel investeren doch het liefst morgen terug en zonder risico.  

Als je deze vier uitgangspunten met een post-it op de onderkant je scherm plakt kun je alle doelstellingen en ratio's van je bedrijf verklaren. Of het nu gaat om het verbeteren van lopende activiteiten door meer te verkopen (=meer winst) minder kosten te maken (=meer winst) lagere voorraden (=minder kapitaal), klanten die mij sneller betalen (=minder kapitaal) of leveranciers die ik later betaal (=minder kapitaal). Bij nieuwe activiteiten zijn daarnaast ook nog het tijdsbestek van de investering en de risico's van belang. 

3. Solvabiliteit: Hoe zwaar is de onderneming beladen met schuld?

Solvabiliteit is het verzamelbegrip om weer te geven of de onderneming in staat is geweest, veel winst te maken met gebruik van weinig kapitaal. Dit vergt nadere uitleg: 

3.1 Solvabiliteit betekenis

De Balans een overzicht van de waarde van mijn bezittingen met een verdeling naar wie het toekomt.Om de solvabiliteit te berekenen kunnen verschillende formules toegepast worden. Echter deze hebben alle betrekking op de verhoudingen in de balans. Even ter herinnering: Op de linkerkant van de balans staan alle bezittingen waarmee de onderneming werkt. Dit noemen we de activa en staat voor de boekhoudkundige waarde van de onderneming. Aan de rechterkant staat beschreven wie hoeveel van die waarde toekomt. Daarbij moet je even in gedachten houden dat Vreemd Vermogen verschaffers (verstrekkers van een lening / de bank) rente krijgen en dat deze afgetrokken wordt van de winst. De Eigen Vermogen verschaffers (eigenaren van het bedrijf) hebben recht op de netto winst van de onderneming. Deze kan in de vorm van dividend aan de eigenaren worden uitgekeerd of worden "gespaard" als winst uit het verleden.  

Een goede solvabiliteit = weinig schuld = weinig vreemd vermogen

Een slechte solvabiliteit = veel schuld = veel vreemd vermogen

Solvabiliteit heeft betrekking op de verhoudingen tussen de waarde van de onderneming en welk deel daarvan toekomt aan de Eigen Vermogen verschaffers ten opzichte van de Vreemd Vermogen verschaffers. Of met andere woorden: "Hoe zwaar is de onderneming beladen met schuld." Het fijnste is natuurlijk om geen schuld te hebben. Dat is zo voor bedrijven en ook voor jouw huis, liefst zonder hypotheek. Als je niet genoeg geld hebt om een nieuwe fabriek neer te zetten ga je naar de bank. Levert deze fabriek genoeg op kun je de lening aflossen. Gaat het slecht zul je nog een extra lening moeten opnemen om de normale dingen zoals de salarissen te betalen. Hiermee verschuift de verhouding van Eigen en Vreemd vermogen. Het verlies wordt afgetrokken van het Eigen vermogen en door het aangaan van een extra lening stijgt het vreemd vermogen. Solvabiliteit geeft dus weer hoe zwaar de onderneming beladen is met schuld. Zwaar met schuld beladen ondernemingen (=met een slechte solvabiliteit) hebben in het verleden niet veel winst gemaakt en zijn daarom een groter risico voor de leningen verstrekker.  

3.2 Solvabiliteit formule

Om de Solvabiliteit te berekenen kun je verschillende formules gebruiken.

Solvabiliteit 1

  • (totale activa / vreemd vermogen) * 100% = 2300 / 1300 * 100% = 177% 
  • (totale passiva / vreemd vermogen) * 100% = 2300 / 1300 * 100% = 177% 
  • (totaal vermogen / vreemd vermogen) * 100% = 2300 / 1300 * 100% = 177%

De activa zijn gelijk aan de passiva, immers wat ik heb (activa) is van iemand (passiva) verdeeld in twee groepen eigen en vreemd vermogen dat ik samen weer het totaal vermogen noem. Dit is het zelfde als de passiva. Boven staat dus drie keer het zelfde. 

Solvabiliteit 2

  • (eigen vermogen / vreemd vermogen) * 100% = 1000 / 1300 * 100% = 77%

Niet toevallig dat dit precies 100% minder is dan Solvabiliteit 1. Immers het verschil tussen het totale vermogen en het eigen vermogen is altijd het vreemd vermogen. Kijk naar de balans!

Solvabiliteit 3 

  • (eigen vermogen / totaal vermogen) * 100% = 1000 / 2300 * 100% = 43%

Debt Ratio (= Gearing)

De Engelsen zouden de Engelsen niet zijn als ze het niet andersom zouden doen...... 

  • (vreemd vermogen / totaal vermogen) * 100% = 1300 / 2300 * 100% = 57%

3.3 Hoe verbeter ik mijn solvabiliteit? 

Solvabiliteit is: Hoeveel schuld heb ik. Het verbeteren van de solvabiliteit kan dus op twee manieren:

  • Zorg dat je winst maakt en daarmee de leningen kunt aflossen
  • Zorg dat je werkt met minder kapitaal en los de leningen af met het vrijgekomen kapitaal. 

Uhhhhh herken je deze twee doelstellingen....... ja hoor exact de twee gouden doelstellingen van Management Accounting. Vandaar dat je zoveel hoort over solvabiliteit!

Het hele bestaansrecht van leasing maatschappijen is op deze grondslag gebaseerd. Waarom wil een bedrijf de auto's of machines leasen? Omdat ze daarmee niet op de balans komen te staan. En als ze niet op de balans staan hoef ik dus niet het kapitaal op te brengen om ze aan te schaffen....... 

3.4 Hoe beoordeel ik de solvabiliteit?

Heel flauw om op te schrijven maar een goede solvabiliteit is beter dan die van je concurrenten. Waarom? Als je in een bedrijf werkt dat te maken heeft met een krimpende markt weinig innovatie in de producten en ook nog slechte economische omstandigheden....... kun je die niet vergelijken met het eerste bedrijf dat ernaast ligt. Daarnaast is ook gewoonte en cultuur en belangrijk aspect.

3.5 Conclusie Solvabiliteit

Waar gaat het om bij de bepaling van solvabiliteit? Hoeveel vreemd vermogen zit er verhoudingsgewijs in het bedrijf. Het maakt natuurlijk helemaal niks uit welke van de maatstaven je gebruikt als je maar weet welke het is en je de goede met elkaar vergelijkt. Als een bedrijf nog geen schuld heeft zal het dus makkelijker leningen kunnen krijgen tegen lageren rente percentages. Heeft een bedrijf heel erg veel schuld komt het steeds dichter bij een faillissement en heeft het dus een steeds slechtere solvabiliteit. 
Wat een slechte solvabiliteit is wordt bepaald door de bedrijfstak van de onderneming. De bedrijven in de auto industrie hebben allemaal heel slechte solvabiliteit als je dat vergelijkt met de gemiddelde productie onderneming. Is dat erg? Nee, het is normaal voor die bedrijfstak. Bij de beoordeling kijk je dus met name naar de concurrenten en natuurlijk de ontwikkeling in de tijd. Ga ik de goede kant op (kan ik aflossen) of gaat het de verkeerde kant op (en moet ik bij lenen). 

 

4. Liquiditeit: Kan ik mijn rekeningen betalen?

Heeft de solvabiliteit betrekking op de lange termijn winstgevendheid ten opzichte van het kapitaal, heeft de liquiditeit betrekking op de korte termijn betaal mogelijkheden. 

4.1 Liquiditeit betekenis

Voor iedere onderneming is het van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat rekeningen betaald kunnen worden. Immers er is nog nooit een bedrijf failliet gegaan omdat het verliezen maakte. Alle bedrijven die failliet gaan doen dat omdat ze niet meer in staat zijn te betalen en uitstel van betaling dan wel direct faillissement aanvragen. Liquiditeit gaat dus over de korte termijn: "Kan ik mijn rekeningen betalen?". Voorzie je dat je een periode hebt waarbij je geld tekort komt kun je naar de bank gaan voor een lening. Indien je solvabiliteit goed is krijg je makkelijk een lening, is hij slecht moeilijk!

Maar één feit staat als een paal boven water als het gaat om het aanvragen van een lening: Doe het ver van te voren! Banken bepalen jouw risico. Als jij morgen geld nodig hebt sta je er slecht voor. Waarom? Omdat je geen controle hebt over je bedrijf. Je hebt het huidige tekort immers niet zien aankomen en kunt dus ook niet inschatten of je in staat bent het weer terug te betalen.......   

4.2 Liquiditeit formule

De Balans het overzicht waaruit ik kan aflezen: "Kan ik mijn rekeningen betalen?"Om de Liquiditeit te berekenen gaan we normaal gesproken uit van een moment opname. Daarbij kijken we of datgene wat we moeten betalen in verhouding staat tot datgene wat we hebben plus binnen krijgen. Hiervoor gebruiken we twee formules:

Current Ratio

  • (vlottende activa / vlottende passiva) = 700 / 500 = 1,4
  • (vlottende activa / kort vreemd vermogen) = 700 / 500 = 1,4   

Bij de Current Ratio nemen we de waarde van de voorraad mee als geld dat ik ga ontvangen. Geen enkele ondernemer hoef ik uit te leggen dat het niet heel erg makkelijk is om je voorraad om te zetten in geld. Immers daarvoor moet ik eerst een klant hebben die mij daarna ook nog wil betalen. In de waarde kringloop is dat weer een stap meer die zeker voor bedrijven in zwaar weer moeilijk te realiseren is. Vandaar dat we een tweede maatstaf gebruiken waarbij we de voorraad buiten beschouwing laten.

Quick Ratio

  • ((vlottende activa - voorraad) / vlottende passiva) = 500 / 500 = 1
  • ((vlottende activa - voorraad) / kort vreemd vermogen) = 500 / 500 = 1

Current ratio in relatie tot de waardekringloop   Quick ratio in relatie tot de waardekringloop

Dynamische en Statische Liquiditeit

Bovenstaande berekeningen van de Current en Quick Ratio kun je op ieder moment in de tijd maken om te beoordelen of je aan je betalingsverplichtingen kunt voldoen. Dit noemen we dan ook de statische liquiditeit (op één moment). Daarnaast kun je ook voor een langere periode bekijken of de geld instroom voldoende is ten opzichte van de uitstroom. Dit doen we door een prognose in de tijd te maken van de ontwikkelingen en noemen we daarom ook de dynamische liquiditeit.

4.3 Conclusie Liquiditeit

Liquiditeit is een maatstaf om te bepalen of ik mijn rekeningen kan betalen de komende 12 maanden. Ik wil natuurlijk niet in de problemen komen door te weinig geld beschikbaar te hebben. Daarom wil ik graag een Quick ratio van meer dan 1. Over de vraag of een te hoge Quick ratio bestaat lopen de meningen uiteen. Hoe dan ook het is altijd een teken van macht als je veel geld hebt om in te zetten. 

5. Rentabiliteit: Hoeveel levert het geïnvesteerde geld in dit bedrijf per jaar op?

Zoals boven beschreven laat de Solvabiliteit zien hoe zwaar de onderneming is beladen met schuld. De Liquiditeit bekijkt of ik mijn rekeningen kan betalen. De laatste van de drie officiële maatstaven betreft de Rentabiliteit. Deze laat zien hoeveel opbrengst ik kan realiseren met het geld dat in het bedrijf gestopt is. 

5.1 Rentabiliteit betekenis

Doel van de rentabiliteit is om te bekijken hoeveel het geld, dat een investeerder in een bedrijf heeft geïnvesteerd, oplevert. Dit kunnen we vanuit twee perspectieven bekijken: 

Boekhoudkundig rendement

Het boekhoudkundig rendement is gebaseerd op de waardes van alle bezittingen in de boekhouding zoals opgenomen op de balans en vindt zijn grondslag in de zeven accounting principes.

Winst ten opzichte van ingezet kapitaal of een taart delen op een feest met de aanwezigenHet bedrijf heeft twee soorten geldverstrekkers. Dit zijn de Eigen vermogen verschaffers, de eigenaren en de Vreemd vermogen verschaffers de leningen verstrekkers. De eigenaren hebben recht op de netto winst, dit is het resultaat van de verrichte activiteiten van de onderneming in de periode. De lening verstrekkers ontvangen rente als vergoeding voor het beschikbaar gestelde kapitaal. Lees mijn artikelen over de Winst en Verliesrekening en de Balans als als onderstaande uitleg niet duidelijk voor je is. 

Als we spreken over rendement hebben we het over een percentage. Dit ken je zelf van je hypotheek waarover je ook een percentage per jaar aan de bank moet betalen, namelijk je rentepercentage. De eigenaren en de leningenverstrekkers verwachten een betaling op het door hun ingelegde geld per jaar. Om het boekhoudkundig rendement te berekenen bekijken we drie varianten:

  • Netto winst ten opzichte van het Eigen Vermogen,
  • Rente ten opzichte van het Vreemd Vermogen of
  • netto winst plus de rente ten opzichte van het Totaal Vermogen.

Waarom wil ik dit weten? Ik heb als geldverstrekker altijd de mogelijkheid om mijn geld terug te trekken en het in een ander bedrijf te stoppen. Hierbij komen weer de twee gouden uitgangspunten van een investering om de hoek. Als ik mijn geld in bedrijf A stop krijg ik het terug op tijdstip ....... en daarbij loop ik in de tussentijd een risico van ...... Dit vergelijk ik over verschillende bedrijven. Ik stop mijn geld in bedrijven waar ik de meeste opbrengst heb voor het risico dat ik wil lopen. 

Markt rendement

Naast het boekhoudkundig rendement bestaat ook de mogelijkheid om een markt rendement te bepalen. Hierbij gaan we uit van de daadwerkelijk gerealiseerde rendementen vanuit het perspectief van de geldverstrekker en niet vanuit de onderneming.

Een voorbeeld:
Je koopt op 1 januari een aandeel voor € 15. Gedurende het jaar schommelt de prijs van het aandeel op de beurs en op 31 december staat de waarde op € 16 wanneer jij besluit om het aandeel te verkopen. Gedurende het jaar is er tevens een dividend uitgekeerd van € 1,50 per aandeel. Wat is nu je rendement? Je hebt het hele jaar € 15 geïnvesteerd en hebt hierdoor € 1,5 dividend en € 1 winst uit verkoop gerealiseerd. In totaal heb je dus € 2,5 per € 15 weten te krijgen. Je rendement is dus 2,5 / 15 * 100% = 16,7%.

5.2 Rentabiliteit formule

Boekhoudkundig rendement

  • Rentabiliteit Eigen Vermogen = Netto Winst / (gemiddeld eigen vermogen) * 100%
  • Rentabiliteit Vreemd Vermogen = Rente / (gemiddeld vreemd vermogen) * 100%
  • Rentabiliteit Totaal Vermogen = (Netto Winst + Rente) / (Gemiddeld totaal vermogen) * 100%

Markt rendement

  • Rentabiliteit Eigen Vermogen = (Ontvangen Dividend + Verkoopprijs aandeel - Aankoopprijs aandeel) / Aankoopprijs aandeel * 100%
  • Rentabiliteit Vreemd Vermogen = (Ontvangen Rente + Verkoopprijs Lening - Aankoopprijs Lening) / Aankoopprijs Lening * 100% 

Het markt rendement op vreemd vermogen lijkt misschien in eerste instantie vreemd. Echter kan ik vorderingen die ik heb op mijn klanten verkopen aan een derde partij. Deze gaat de leningen innen. De prijs waarvoor ik de vorderingen verkoop in de markt is lager dan de nominale waarde van de lening.

Een voorbeeld om dit duidelijker te maken. Stel ik ben een tandarts. Ik behandel mijn patiënten en vind dat leuk om te doen maar ik heb een hekel aan het boekhoudkundige deel van mijn vak. Daarom heb ik besloten om het innen van het geld aan een andere partij over te laten. Per dag maak ik rekeningen voor een waarde van € 2.500,- Ik weet ook dat er werk verzet moet worden om het geld te innen en ik weet dat sommige van mijn patiënten niet betalen. Daarom verkoop ik de vorderingen met een nominale waarde van € 2.500,- aan een administratiekantoor voor € 2.200,-. Het verschil tussen van € 300 is een vergoeding voor het werk van het innen, het risico op niet betaald krijgen en het tijdsverschil tussen betalen aan mij en geld krijgen van de (verzekering van de) patiënt. Vorderingen of leningen hebben dus net als aandelen een marktwaarde. 

5.3 Hefboomeffect 

Wat is het hefboomeffect?

Het hefboom effect is ontstaat door een verschuiving tussen het Eigen en het Vreemd vermogen. Wat gebeurt er: Stel een bedrijf heeft €75.000 (75%) Eigen Vermogen en € 25.000 (25%) Vreemd Vermogen maakt een winst voor rente van € 8.000. De hypotheek is afgesloten tegen een percentage van 5%. Derhalve is de rente betaling € 25.000 * 0,05 = € 1.250. De Eigen vermogen verschaffers ontvangen dus € 8.000 - 1.250 = € 6.750 en dat is 9%. 

Nu gaat de directeur van het bedrijf naar de bank om de hypotheek te verhogen naar € 50.000 en onttrekt aan het bedrijf de € 25.000 om de eigen vermogen verschaffers eenmalig uit te keren. De bank is akkoord gegaan tegen een nieuw rente percentage van 6%. Het daaropvolgende jaar maakt het bedrijf wederom € 8.000 winst voor rente. De rente betaling is € 50.000 * 0,06 = € 3000. De Eigen vermogen verschaffers ontvangen dus € 8.000 - 3.000 = € 5000 en dat is 10%. 

Is het verstandig om het hefboomeffect te bewerkstelligen?

Door meer vreemd vermogen in de onderneming te zetten neemt het rendement van de Eigen Vermogen Verschaffers toe! Maaaaarrrrr hier komt één van de gouden regels van Financieel Management om de hoek. Namelijk: Ik investeer met minimaal risico. Wat gebeurt er in werkelijkheid. De bank heeft meer lening verstrekt. De solvabiliteit van de onderneming is dus verslechterd. Daarom eist de bank in plaats van de oude 5% nu 6% van de onderneming. Immers het risico op faillissement voor de bank is toegenomen. De Eigen Vermogen verschaffers ontvangen meer rendement. Ze gaan van 9% naar 10%. Maar let op! Ook de Eigen Vermogen verschaffers hebben in de nieuwe situatie een groter risico. Voordat zij recht hebben op Netto Winst moet er eerst € 3.000 rente betaald worden. Vroeger was dit maar € 1.250 en was de kans dat er iets over bleef voor hun dus veel groter. 

Kortom we komen uit bij een van de regels van Modigliani en Miller: Het risico van het bedrijf bepaald hoeveel rendement ik als geldverstrekker eis. Waar ik mijn geld vandaan haal (en hoe ik dus het risico verdeel over verschillende groepen) is niet relevant. Deze regel is ook van toepassing binnen bedrijven. Heb ik een project waarvan de uitkomst onzeker is (bijvoorbeeld R&D) moet dit een hoger rendement opleveren om geld te investeren dan wanneer ik een laag risico project heb (bijvoorbeeld service optimalisatie).  

5.4 Conclusie Rentabiliteit

Rentabiliteit heeft alles te maken met de opbrengst die verschaffers van kapitaal realiseren op het geld dat ze hebben ingelegd. Binnen bedrijven zijn er twee groepen geldverstrekkers. Eigen Vermogen verschaffers die veel risico lopen omdat ze achteraan in de rij staan bij het verdelen van de winst en Vreemd Vermogen verschaffers die minder risico lopen omdat ze altijd betaald krijgen behalve als het bedrijf failliet gaat. 

De rentabiliteit kun je berekenen vanuit het perspectief van het bedrijf (de boekhoudkundige rentabiliteit) en vanuit de investeerder (de markt rentabiliteit). Op de lange termijn zijn deze twee met elkaar verbonden. Door de grillen van de aandelenmarkt is dit per jaar zeker niet het geval. 

Het hefboomeffect heeft alleen zin als je blind bent voor risico.

6. Conclusie

In dit artikel heb ik voor het eerst de vier gouden doelstellingen van Financieel Management geïntroduceerd:

  1. Maak zo veel mogelijk winst => Winst maximalisatie
  2. Doe dit met zo min mogelijk inzet van geld => Kapitaal minimalisatie
  3. Investeer met zo min mogelijk risico => Risico minimalisatie
  4. Ontvang het geld van de investering zo snel mogelijk terug. => Tijd minimalisatie

Ondernemingen beoordelen we van buitenaf op basis van een drietal typen maatstaven:

  • Solvabiliteit: Hoe zwaar is de onderneming beladen met schuld?
  • Liquiditeit: Kan ik mijn rekeningen betalen?
  • Rentabiliteit: Wat brengt het geïnvesteerde geld op? 

Heb je iets gehad aan dit artikel en wil je mij helpen? Deel dit overzicht dan via de balk aan de rechterkant op LinkedIn, Facebook of Twitter en help ook anderen in je netwerk!

Bekijk hier mijn training financieel management.

Wil je mijn gratis Boek Financieel Management ontrafeld ontvangen?

Vul dan onderstaand formulier in en vermeld bij de omschrijving "Boek Financieel Management". Je ontvangt dan het boek en mijn artikel: "De acht meest gemaakte financiële fouten door managers".